Gft afval is een groot deel van wat wij dagelijks weggooien. Appelschillen, koffiedik, uitgebloeide bloemen, broodresten: al dit soort organisch materiaal belandt bij veel mensen gewoon bij het restafval. Dat is zonde, want groente, fruit en tuinafval is eigenlijk een grondstof. Als je het apart inzamelt, wordt er iets nuttigs van gemaakt. In Nederland wordt dit groenafval verwerkt tot compost en biogas. Compost gaat terug naar de bodem als voedingsstof voor planten. Biogas wordt gebruikt als energie. Door dit soort organisch materiaal gescheiden in te leveren, bespaar je ruimte in de verbrandingsoven en help je de kringloop van natuur en voedsel een stukje te sluiten.
Wat hoort er wel en niet in de groene bak
De groene kliko is bedoeld voor al het organisch keuken en tuinafval dat in de natuur afbreekt. Groente en fruitschillen mogen erin, net als etensresten zoals brood, rijst, pasta en zuivelproducten. Theezakjes en koffiepads mogen er gewoon in, inclusief het touwtje en het label. Ook botjes en graten horen bij het organisch afval thuis. Gemaaid gras, bladeren, snoeihout en onkruid zijn voorbeelden van tuinafval dat ook thuishoort in de groene bak. Wat er niet in mag, is composteerbaat bioplastic. Dat klinkt vreemd, maar bioplastic breekt in een professionele composteerinstallatie niet snel genoeg af. Het verontreinigt de uiteindelijke compost en draagt er niet aan bij. Dierlijke uitwerpselen, aarde in grote hoeveelheden en steenwol horen er ook niet in. Het is handig om een klein bakje op het aanrecht te zetten, zodat je het aanvult en daarna in één keer leeggooit.
Stank en maden voorkomen in je bak
Een veelgehoorde klacht over de groene bak is de geur, zeker in de zomer. Vochtig en warm materiaal geeft sneller een nare lucht en trekt insecten aan. Er zijn een paar dingen die helpen. Wikkel etensresten in krantenpapier of een papiertje voor je ze in de bak gooit. Papier absorbeert vocht en remt het rottingsproces. Leg ook altijd een laagje tuinafval zoals gras of bladeren onderin de bak. Dat zorgt voor ventilatie. Spoel de binnenbak regelmatig om met water en een klein beetje azijn of soda. Zet de bak op een schaduwrijke plek, want direct zonlicht versnelt het rotten. Maden zijn meestal de larven van de vlieg en ze komen voor als de bak niet goed afgesloten is of te lang vol staat. Door de bak goed dicht te houden en niet te lang te wachten met buiten zetten, beperk je dit risico sterk.
Zelf compost maken als alternatief
Wie een tuin heeft, kan ook zelf aan de slag met het verwerken van organisch afval. Een composthoop of compostvat is daarvoor een goede manier. Je hebt er een paar vierkante meter ruimte voor nodig. De basis is een mix van nat en droog materiaal: groente en fruitresten aan de ene kant, en droge materialen zoals dood blad, takjes of karton aan de andere kant. Die afwisseling zorgt voor een goede balans van vocht en lucht, waardoor de compostering goed verloopt. Botjes en gekookte etensresten gooi je beter niet op de eigen composthoop, want die trekken ratten en muizen aan. Die materialen lever je beter in via de groene bak. Na een paar maanden heb je zelf bruikbare compost die je kunt gebruiken als voedingsrijke grond voor je moestuin of bloembakken. Zelf composteren vermindert de hoeveelheid afval die opgehaald moet worden en geeft je een gratis bodemverbeteraar terug.
Wat er na het ophalen met het afval gebeurt
Na het ophalen gaat het organisch afval naar een verwerkingsbedrijf. Daar wordt het materiaal gesorteerd en gecontroleerd op verontreinigingen. Daarna volgt een vergistingsproces, waarbij biogas vrijkomt. Dit gas wordt gebruikt om stroom of warmte op te wekken. Wat overblijft na de vergisting, wordt verder gecomposteerd. Die eindcompost wordt gebruikt in de landbouw of bij groenaanleg. Het is dus een volledig gesloten kringloop: van tafel naar bak, van bak naar fabriek, en van fabriek terug naar de bodem. Eén gezin produceert gemiddeld meer dan honderd kilogram aan organisch keuken en tuinafval per jaar. Als al dat materiaal gescheiden wordt ingezameld in plaats van verbrand, levert dat een flinke besparing op aan energie en grondstoffen. Het klinkt als een kleine stap, maar het effect over alle huishoudens samen is groot.
Veelgestelde vragen over gft afval
Mogen gekookte etensresten in de groene bak?
Ja, gekookte etensresten mogen gewoon in de groene bak. Denk aan pasta, rijst, soep en aardappels. Gooi ze niet op je eigen composthoop, want dat trekt ongedierte aan. Via de professionele inzameling worden ze gewoon goed verwerkt.
Mag bioplastic verpakking bij het organisch afval?
Bioplastic verpakkingen mogen niet in de groene bak, ook al staat er op de verpakking dat het composteerbaar is. Professionele composteerders verwerken bioplastic niet snel genoeg en het zorgt voor verontreiniging in de uiteindelijke compost. Gooi bioplastic bij het restafval.
Hoe vaak wordt de groene bak opgehaald?
Hoe vaak de groene bak wordt opgehaald, verschilt per gemeente. In de meeste gemeenten is dit eens per twee weken. In de zomer halen sommige gemeenten de bak vaker op vanwege de warmte en de geur. Check de website van je gemeente voor de exacte ophaalkalender.
Wat doe je met organisch afval als je geen groene bak hebt?
Als je geen groene bak hebt, kun je het organisch afval vaak brengen naar een milieustraat in de buurt. Sommige gemeenten bieden ook kleinere minicontainers of zakken aan. Wie een tuin heeft, kan een deel zelf composteren. Vraag bij je gemeente na welke mogelijkheden er in jouw buurt beschikbaar zijn.
